قلم و اثر قلم
43 بازدید
تاریخ ارائه : 1/5/2013 9:04:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

باسمه تعالی 

 « ن وَ الْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ » ( القلم / 1 )

نون ، سوگند به قلم و آنچه مى‏نویسند .

« الَّذی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ » ( العلق / 4 )

همان کس که به وسیله قلم آموخت.

قلم و اثر قلم

قلم یکی از ابزارهای مهم در ارائه و ابراز انتقال مکنونات و خواست های درونی است که در طول حیات بشری نقش مهمّی را ایفاء کرده است و از ابزارهای مهم ارتباطی هر عصر بوده و هست . آثار بی بدیلی از آن در لوح هستی نقش بسته است و اثرات گرانقدر و مخربی بجای گذاشته است و از این به بعد هم خالی از نقش و اثر نخواهد بود و اصلاً حیات بشری بدون قلم - به هر شکل و نوعی الکترونیک و غیر الکترونیکی ، سنتی و مدرن که بوده باشد ، - بی معنا و مفهوم خواهد بود و اگر قلم از حیات بشری گرفته شود شیرینی و شور و نشاط از انسان و جامعه او رخت خواهد بست . جامعه بی قلم و بی توجه به آثار آن جامعه ی خواهد بود که تمام در ها تعالی و رشد را به روی خواه بست و یک جامعه ی افسرده و بی حال خواهد بود و آثار قلم از شاخص های تعیین کننده و اصلی یک جامعه ی پویا و بالنده است یا جامعه ی در مانده و عقب مانده است و اگر بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی که به امامت و زعامت یک فقیه صاحب قلم توحیدی از شکل گرفت و به امامت و زعامت فقیه صاحب قلم توحیدی دیگر از سلاله ی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم دیگراستمرار دارد ، شاهد شکوفایی و رشد و بالندگی در شیعه و اسلام ناب محمدی هستیم بطوری که امروز مورد توجه عام وخاص ، دوست و دشمن قراردارد ، همه از همت والای الهی آنان در توجه به قلم و آثار قلم و نشر توسعه مراکز تبیتی و تعلیمی است . با این وصف هیچ عاقلی به خود اجازه نمی دهد و نمی تواند منکراهمّیّت قلم اعم از توحیدی و غیر توحیدی وآثار آن بوده باشد و اگر چه این آثار چند وجهی است و با تنوع نیّات ، متنوع خواهد بود و بسته به نیّات توحیدی و غیر توحیدی آثاری را خواهد آفرید . آثار نگارش یافته ، می تواند ، حیات را سعادت بار نماید و بشر را به سعادت حقیقی و ذاتی – آفرینشی او هدایت نماید ( قلم توحیدی و آثار آن ) و یا می تواند هلاکت بار باشد و انسان را به هلاکت و فلاکت سعادت نما سوق دهد و او را به نابودی بکشاند و بنشاند ( قلم غیر توحیدی و آثار آن ) در هر حال قلم است و آثاری دارد و نمی توان قلم را گفت و منکر آثار آن شد . ویا هر دوی آنها را منکر شد . بنا براین نا دیده گرفتن قلم و منکر شدن آثار آن ، دلایل گوناگونی می تواند داشته باشد که آسیب دیدگی عقل و نادانی و روحیه ی استکباری می تواند از جمله ی آنها بوده باشد ، چرا که این عوامل بالاخص مستکبرین تا توانستند با قلم و صاحبان قلم وآثار آن جنگ های خونین ، آشتی ناپذیر و پایان ناپذیر را به راه انداختند و از بکار گیری مزدوران نیز غفلت نکردند و لشکرها فراهم آوردند و به خدمت گرفتند تا : اولاً : قلم توحیدی از کار انداخته شود . ثانیاً : قلم غیرتوحید سوق داده شود . ثالثاً : قلم توحیدی ابتر و محدود رواج یابد . تا اعمال زشت و ضد انسانی خود را سر پوش بگذارند و چند صباحی بیشتربه حیات نکبت بار بپردازند . اگر به دقت بنگریم این گروه هم به اهمیّت و آثار آن اهمیت داده اند و آن را به وادی فراموشی نسپرده اند هر قدر توانستند از آن در جهت خواست شوم خود بهره و بهره ها برده اند . مخلص کلام ، قلم از هر صنف باشد ، اثر دارد و اثرش هم مهم است و هیچ قلمی وجود ندارد که بی اثر باشد و با بصیرت وعلم صاحب قلم دارای شدت و ضعف خواهد بود . بدین خاطر است که عقلای جامعه اهمیت آن را یافته و با تمام وجود و با تمام حساسیت آثار آن را رصد می کنند و پاسداران حریم قلم از اهمیت و منزلتی بس بالاتراز پاسداران مرزها خاکی و آبی و هوایی دارند که اینان اثرند از رشحات آنان ، که مؤثرند . و اثرات ظرف از مظروف باشد . بنا براین باور به بی اثری قلم ، یک باور بی اساس و پوچ بوده و خالی از هر گونه سنجیدگی که اساس هر سنجشی همانا کلام وحی است که قلم و آثار قلم را با اهمیت می نمایانند « ن وَ الْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ » ( القلم / 1 ) نون ، سوگند به قلم و آنچه مى‏نویسند ؛ و قلم را وسیله ی آموزش « الَّذی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ » ( العلق / 4 ) همان کس که به وسیله قلم آموخت . که اگر اثری بر قلم مترتب نبود ، آموزشی صورت نمی گرفت و کلام وحیانی حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین است که « إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ یُوزَنُ مِدَادُ الْعُلَمَاءِ مَعَ دِمَاءِ الشُّهَدَاءِ فَیَرْجَحُ مِدَادُ الْعُلَمَاءِ عَلَى دِمَاءِ الشُّهَدَاء » و فرمود هر گاه روز قیامت شود مداد علما با خون شهیدان سنجیده مى‏شود پس مداد علما برترى پیدا مى‏کند بر خون شهیدان‏ . شیخ حسن دیلمى ، إرشاد القلوب إلى الصواب ‏، اخلاق‏ ، وفات: 841 ق‏ ، عربى ، ‏تعداد جلد: 2، ناشر: شریف رضى ، ‏ چاپ: قم‏ ، چاپ: 1412 ق ، ‏ چاپ: اول ، ج‏1، ص165 ؛ که تعالی برخی انسانها « وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلُوا فی‏ سَبیلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ » (آل‏عمران/169) هرگز کسانى را که در راه خدا کشته شده‏اند، مرده مپندار، بلکه زنده‏اند که نزد پروردگارشان روزى داده مى‏شوند. « وَ الَّذینَ هاجَرُوا فی‏ سَبیلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ ماتُوا لَیَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقاً حَسَناً وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَیْرُ الرَّازِقینَ » ( الحج /58 ) و آنان که در راه خدا مهاجرت کرده، و آن گاه کشته شده یا مرده‏اند، قطعاً خداوند به آنان رزقى نیکو مى‏بخشد. و راستى این خداست که بهترین روزى‏دهندگان است. از تعالی اثر قلم فراهم است و صاحبان قلم . اگراثری نداشت ، وزن مفهومی پیدا نمی کرد و اگر ترازو شایستگی ذکر می یابد از اثر است که سنجش اثر وجود ترازو را ضرورت می بخشد . اثر قلم و حساسیت آن باعث گشت که در حق آن و صاحبان آن توصیه های اکید و غیر قابل اغمازی انجام گیرد و در جامعه ی توحیدی اثرِ قلم اهمیت دو چندان دارد و چشم بستن و سخن نسنجیده گفتن ، مایه ی اغفال خواهد بود . نباید در نشر و توسعه ی آثار قلم توحیدی یک لحظه از آرام گرفت و تسلیم خستگی شد و اثر قلم غیر توحیدی هم نباید دست گرفته شود و احساس حقارت در مقابل آن را در خود جای داد که گناه نابخشیدنی است ؛ چون اساس آن چوبین بود و صاحبان قلم به بوته ی فراموشی سپرده شود ، که خسران ابدی در پی خواهد داشت در این میان توحیدیان هرچه افزون تر گرامی داشته شود که ملائکة الله به امر الله بر آنان بال رحمت گسترده اند . و وارثان انبیاء عظام صلوات الله علیهم اجمعین هستند . انکار و غفلت از این موهبت ذو وجهین جامعه را در در معرض آسیب ها قرار می دهد و آن را در مقابل تهدیدها و هجمه ها از هر نوع که بوده باشد ؛ نا توان می سازد و فرصت های پیش آمده را از بین خواهد برد و آسیب های جبران ناپذیری برپیکره ی فردی و اجتماعی وارد می کند و باید دام ها و مکاید شیطانی ما را نفریبد و جلوه گرهای غیر قابل شمارش او ما را مغرور نسازد . به فکر ایستگاهی « وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ » ( الصافات/ 24) و بازداشتشان نمایید که آنها مسئولند. که توضیح از شکر و شاکر بودن می خواهند ، باید بود « وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ » ( النحل / 78 ) و خدا شما را از شکم مادرانتان- در حالى که چیزى نمى‏دانستید- بیرون آورد، و براى شما گوش و چشمها و دلها قرار داد، باشد که سپاسگزارى کنید. و ادای حق « أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَیْنَیْنِ وَ لِساناً وَ شَفَتَیْنِ وَ هَدَیْناهُ النَّجْدَیْنِ » ( البلد 8-10 ) آیا دو چشمش نداده‏ایم ؟ و زبانى و دو لب و هر دو راه [خیر و شرّ] را بدو نمودیم . مایه ی حفظ آثار پیشینیان و راهگشای آیندگان و نماینده ی نقاط روشن و تاریک گذشتگان که بسترهای عبرت به روی انسان را می گشاید و سیر در میان رفتگان را میسر می سازد و از سو دیگر از عوامل مهم ارتباطی حال و آینده به گذشتگان بشمار می رود . و راه غلبه و پیروزی بر دشمن را فرا روی انسان قرار می دهد .

شهریارا تو به شمشیر قلم در همه آفاق

به خدا ملک دلی نیست که تسخیر نکردی

شهریار( بهجت )، محمد حسین ، غزل شماره ی 132

جزء با اونگوییم و به او نگوییم و برای او نگوییم و رضایت او نجوییم و حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین شاهد همه حالند . « فَکَیْفَ إِذا جِئْنا مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ بِشَهیدٍ وَ جِئْنا بِکَ عَلى‏ هؤُلاءِ شَهیداً » (النساء/ 41 ) پس چگونه است [حالشان‏] آن گاه که از هر امّتى گواهى آوریم، و تو را بر آنان گواه آوریم؟ « وَ یَوْمَ نَبْعَثُ فی‏ کُلِّ أُمَّةٍ شَهیداً عَلَیْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِکَ شَهیداً عَلى‏ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمینَ » ( النحل/ 89 ) و [به یاد آور] روزى را که در هر امتى گواهى از خودشان برایشان برانگیزیم، و تو را [هم‏] بر این [امت‏] گواه آوریم، و این کتاب را که روشنگر هر چیزى است و براى مسلمانان رهنمود و رحمت و بشارتگرى است، بر تو نازل کردیم. عظیم است قلم عزیزش دار و مپندار هیچش اثر.

هذا من فضل ربی

کمال بارعی - تبریز