چهار سوره ای که در نماز واجب باید دو به دو خواند .
713 بازدید
تاریخ ارائه : 2/3/2013 11:46:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

باسمه تعالی

 

چهار سوره ای که در نماز واجب باید دو تا دوتا خواند .

 

وَ سَأَلَ رَجُلٌ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام :

فَقَالَ لَهُ :

یَا ابْنَ عَمِّ خَیْرِ خَلْقِ اللَّهِ تَعَالَى مَا مَعْنَى رَفْعِ یَدَیْکَ فِی التَّکْبِیرَةِ الْأُولَى

فَقَالَ علیه السلام :

مَعْنَاهُ اللَّهُ أَکْبَرُ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْ‏ءٌ لَا یُلْمَسُ بِالْأَخْمَاسِ وَ لَا یُدْرَکُ بِالْحَوَاسِ‏ فَإِذَا کَبَّرْتَ تَکْبِیرَةَ الِافْتِتَاحِ فَاقْرَأِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ سُورَةً مَعَهَا مُوَسَّعٌ عَلَیْکَ أَیَّ السُّوَرِ قَرَأْتَ فِی فَرَائِضِکَ إِلَّا أَرْبَعَ سُوَرٍ وَ هِیَ سُورَةُ « وَ الضُّحَى » وَ « أَ لَمْ نَشْرَحْ » لِأَنَّهُمَا جَمِیعاً سُورَةٌ وَاحِدَةٌ وَ « لِإِیلَافٍ » وَ « أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ » ( ای الفیل ) لِأَنَّهُمَا جَمِیعاً سُورَةٌ وَاحِدَةٌ فَإِنْ قَرَأْتَهُمَا کَانَ قِرَاءَةَ الضُّحَى وَ أَ لَمْ نَشْرَحْ فِی رَکْعَةٍ وَاحِدَةٍ وَ لِإِیلَافٍ وَ أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فِی رَکْعَةٍ وَ لَا تَنْفَرِدْ بِوَاحِدَةٍ مِنْ هَذِهِ الْأَرْبَعِ السُّوَرِ فِی رَکْعَةٍ فَرِیضَةٍ وَ لَا تَقْرِنَنَّ بَیْنَ سُورَتَیْنِ فِی فَرِیضَةٍ فَأَمَّا فِی النَّافِلَةِ فَاقْرِنْ مَا شِئْتَ وَ لَا تَقْرَأْ فِی الْفَرِیضَةِ شَیْئاً مِنَ الْعَزَائِمِ الْأَرْبَعِ وَ هِیَ سُورَةُ سَجْدَةِ لُقْمَانَ- وَ حم السَّجْدَةِ وَ النَّجْمِ وَ سُورَةُ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ وَ مَنْ قَرَأَ شَیْئاً مِنَ الْعَزَائِمِ الْأَرْبَعِ فَلْیَسْجُدْ وَ لْیَقُلْ- إِلَهِی آمَنَّا بِمَا کَفَرُوا وَ عَرَفْنَا مِنْکَ مَا أَنْکَرُوا وَ أَجَبْنَاکَ إِلَى مَا دُعُوا إِلَهِی فَالْعَفْوَ الْعَفْوَ ثُمَّ یَرْفَعُ رَأْسَهُ وَ یُکَبِّر .

ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی المعروف بالشیخ الصدوق ، من لا یحضره الفقیه‏ ، وفات : 381 ق ، ‏محقق / مصحح : غفارى ، على اکبر ، موضوع: کتب اربعه‏ ، عربى ، ‏تعداد جلد: 4 ، ناشر: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏ ، چاپ: قم ، چاپ: 1413 ق ، چاپ: دوم‏ ، ج‏1، ص: 306

شخصى به امیر المؤمنین علیه السّلام گفت :

اى پسر عموى بهترین خلق خداوند بلند مرتبه ، معنى اینکه در تکبیرة الاحرام دستهاى خود را بلند می کنى چیست؟

آن حضرت در پاسخ فرمودند :

معناى این کار آن است که نمازگزار چنین مى‏نماید که خداوند بزرگ و یکتا و بى‏همتائى است که براى او همانند و نظیر نیست و با حواس بیرونی و درونی درک نشود . و چون تکبیر الاحرام که تکبیر افتتاح است گفتى و نماز را آغاز کردى پس سوره حمد با یک سوره ی دیگر بخوان، و هر سوره‏اى را که خواستی بخوان مگر چهار سوره را که عبارت است از سوره «و الضّحى» و سوره « الم نشرح » که این دو یک حساب می شود و نیز سوره « لإیلاف » و « أ لم تر کیف » ( یعنى سوره فیل ) که نیز این دو یک سوره بحساب مى‏آید، و اگر بخواهى که آنها را بخوانى و سوره ی و الضّحى و ألم نشرح را در یک رکعت می خوانى، و أ لم تر کیف و لإیلاف را نیز در رکعت دیگر، و هیچ گاه یکى از این سورهاى چهارگانه را بدون قرینش در یک رکعت از نمازهاى واجب خویش نخوان، و هرگز در نمازهاى واجب دو سوره را قرین قرار نده ( یعنى دو سوره غیر آنکه گفته شد با هم در یک رکعت مخوان ) امّا در نمازهاى نافله و مستحبّى هر چه خواهى از سورها با هم بخوان ( دو سوره و یا سه سوره و بیشتر )، و در نمازهاى واجب هیچ یک از سوره‏هاى سجده را ( که در آن سجده واجب است ) و آن چهار سوره است مخوان و آنها عبارتند :

از سوره‏ سجده قبل از سوره لقمان ( که الم سجده است )

دوّم : حم سجده

سوّم : و النجم

چهارم : اقراء باسم ربّک.

و هر کس هر یک از آیات سجده را تلاوت کند پس باید بسجده رود و بگوید

« الهى آمنّا بما کفروا ، و عرفنا منک ما انکروا و أجبناک إلى ما دعوا، الهى فالعفو العفو »

( پروردگارا ما ایمان آوردیم بآنچه آنان کافر شدند، و شناختیم از تو آنچه را که دیگران انکار کردند، و اجابت نمودیم ترا در آنچه آنان خوانده شده بودند یعنى بایمان بحق ، پروردگارا از تو طلب آمرزش و عفو مى‏نمائیم ) آنگاه سر از سجده برمى‏دارد و تکبیر می گوید.

عندنا أنّ الضحى و ألم نشرح سورة واحدة، و لإیلاف و أ لم تر کیف سورة واحدة .

ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی المعروف بالشیخ الصدوق و شیخ مفید بن محمد بن النعمانی ، محمد المعروف بالشیخ المفید ، اعتقادات الإمامیة و تصحیح الاعتقاد ، موضوع: کلام‏ ، وفات: 386 ق‏ ، : عربى‏ ، تعداد جلد: 2 ، ناشر : کنگره شیخ مفید ، چاپ : قم‏ ، چا پ: 1414 ق‏ ، چا پ: دوم‏ ‏، ج‏1، ص84

به اعتقاد ما « الضحى » و « ا لم نشرح » یک سوره است و« لایلاف » و « ا لم تر کیف » یک سوره‏ است .

البته باید توجه داشت که سوره دوم با « بسم الله الرحمن الرحیم » باید خوانده شود؛ یعنی بسم الله الرحمن الرحیم نباید بین دو سوره حذف شود، چون یکی از آیات سوره و جزء آن است و بدون آن سوره ناقص است .