لباس
57 بازدید
تاریخ ارائه : 9/22/2013 10:46:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

باسمه تعالی

لباس

از مسائلی که ذهن مدیران و دست اندر کاران و متولّیان محترم تعلیم و تربیت را به خود مشغول داشته است و یک دغدغه ی بجا و مبارکی هم هست ؛ مسئله ی پوشش و لباس فردی و جمعی است .

در اصلاح و احیاء و تحقق ارزش های والای دین و انسانیّت ، نظام تعلیم و تربیت رسمی و غیر رسمی ، لباس نقش مهمی بر عهده ی دارد . و از نشانه های مهمّ تحقق تعلیم و تربیت اسلامی بوده و از موفقّیّت های دستگاه های تعلیم و تربیتی تلقی می گردد و در هدایت و ارشاد جامعه به سوی کمال حقیقی امری اجتناب ناپذیر است و شاخصه ی کمال یافتگی انسان و جامعه است . بدین سبب نظام تعلیم و تربیت برای حصول اهداف عالیه ی تربیتی در امر لباس و پوشش نیز باید بسان سایر خط و خطوط عرصه های اجتماعی ایفای نقش نماید و به جامعه خط و خطوط جامع و استوار بر اساس دین و انسانیّت را ارائه نماید و با احیای گرایشات فطری او آزادی الهی انسان را به دست خود انسان محقق سازد که اساس کار نظام تعلیم و تربیت الهی است . « فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ » ( الغاشية /21 ) پس تذكّر ده كه تو تنها تذكّردهنده ‏اى .

با توجه به اینکه نظام تعلیم وتربیت مبتنی بر دین و انسانیّت بر محور وحی و دستورات وحیانی قرار دارد ، ضرورت دارد در امر پوشش نیز بر این محور تاکید داشت و به تحقق آن کوشید .

از آنجاییکه توفیق حضور در عرصه ی تعلیم و تربیت را یافته ایم به شکرانه یاین منّت بی منتهای الهی پیشنهاد خویش را در مورد نحوه ی لباس و پوشش لباس تمام شاغلین در نظام تعلیم و تربیت اعم از متولیان محترم ،مربّیان ، متربّیان و هرکسی که با هرعنوان با این دستگاه مرتبط بوده و در این دستگاه عظیم و پر میمنت مسئولیتی بر عهده دارند اگرچه هیچکس مستثنی نمی باشد و امری است که شامل تمام جوامع و آحاد بشری که به عنوان انسان و شخصیت انسانی نفس می کشند ؛ راتقدیم نماییم .

پوشش و لباس و وضع ظاهری از ارتباطات مهمّ غیر کلامی است . در عین بی زبانی در ارائه ی پیامها و انتقال آنها در برخی مواقع نقش برجسته تر از سایر انواع ارتباطات ایفاء می نماید که سایر ارتباطات از انجام آن عاجزند .

لباس و ظاهر گستره ای از پیام ها است که نوع نگرش و اعتقاد ، علایق ، تعلق فردی و گروهی ، حالات روانی و جسمانی و نیازها و اعلان موضع گیری ها از جمله ی آنها است . برجسته ترین نماد شخصیتی یک موجود لباس و ظاهر اوست و پیش آمدترین عامل در امر ارتباطات اجتماعی و عرصه ی سلامت روحی و روانیِ فردی و اجتماعی بشمار می رود .

وضعیت ظاهر نقش های مهمّی را بر عهده دارد و نقش تبلیغی آن در رأس تمام نقش های آن قرار دارد و برجسته ترین آنها بشمار می رود که چالش های فکری و برخی تحولات اجتماعی را بهمراه دارد چرا که لباس و ظاهر انسان عرصه ی تائید و ردّ می باشد . عرصه ی اقتصاد ، بهداشت و استقلال از تأثیرات آن در امان نمی ماند و بجرأت می توان در عرصه ی کشور شناسی ظاهری به آن اشاره کرد و مرزها را نشانه گذاری کرد . لباس و پوشش اگرهمطراز با سایر ممیزات و شاخصه های کشوری مثل زبان و پول و... نباشد ، دست کمی هم از آنها نخواهد داشت .

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :

«مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُم‏ »

على مشكينى‏ ، تحرير المواعظ العددية ، موضوع: اخلاق‏ ، ناشر: الهادى‏ ، چاپ: قم‏ ، چاپ: 1424 ق‏ ، چاپ: هشتم‏ ، ص 35

هرکس خود را به هرگروهی شبیه سازد از آن گروه است .

با این توصیف لباس و ظاهر از شاخصه های سلامت فردی و اجتماعی و استقلالی ظاهری محسوب می شود و در اخذ آمار جمعیتی ظاهری وظیفه ی خطیری ایفاء می نماید و جامعه پذیری و تاثیر و تاثررا بنمایش می گذارد وامیدها و ناامیدی ها را بیان نماید .

بر این اساس جا دارد لباس و پوشش و وضع ظاهری:

1 فاقد هر گونه نقش و نگار و نوشته باشد .

2 اندامی و بدن نما نباشد و حجم بدن را به نمایش نگذارد و به تناسب قدّ و حجم بدن باشد نه خیلی گشاد ونه اندامی .

4 جلب توجه نکند .

5 شباهت به جنس مخالف نداشته باشد به لحاظ نوع و رنگ و تنظیمات سر و صورت .

6 ظاهری سالم داشته باشد .

7 - منظم باشد .

8ظاهری پاک داشته باشد و بهداشت ظاهر رعایت شده باشد .

وَ عَنْهُ عَنْ أَبِيهِ علیه السلام قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صلی الله علیه و آله و سلّم قَالَ :

مَنِ اتَّخَذَ ثَوْباً فَلْيُنَظِّفْه

شيخ حسن فرزند شيخ طبرسى‏ ، مكارم الأخلاق‏ ، وفات: قرن ششم‏ ، ناشر: شريف رضى‏ ، چاپ: قم‏ ، چاپ: 1370 ش‏ ، چاپ: چهارم‏ ، ص 103

هر كس جامه‏ اى مى‏ پوشد و می گیرد باید آن را تميز نگهدارد.

9 نماد و مدل گروه و دستجات نبوده باشد .

10 سمبل گروه و جناح و لوطی گری و داش مشی ها و برخی بیماران و برخی محیط کاریها ومشاغل نباشد .

11 آستین کوتاه و آستین بالانباشد .

12 یقه باز و گشاد نباشد .

13 در شأن و شئون جامعه ی اسلامی و بالاخص مراکز تعلیم و تربیت اسلامی بوده باشد .

در هر حال لباس و ظاهر در شأن مرتبه ی وجود ی انسان باشد چون سایر موجودات نیز بنا به مرتبه ی وجود ی خود دارای لباس بوده و لباس آنان در شأن والای انسان نمی باشد . « وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَني‏ آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‏ كَثيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضيلاً » ( الإسراء/ 70 ) و به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم، و آنان را در خشكى و دريا [بر مركبها] برنشانديم، و از چيزهاى پاكيزه به ايشان روزى داديم، و آنها را بر بسيارى از آفريده‏هاى خود برترى آشكار داديم.

لذا ضمن ارائه ی این پیشنهاد که برخی از آنها در آئین نامه ی اجرایی مدارس نیز انعکاس یافته ، تقاضا می شود آزادی انتخاب متربّیان یک امر مهمّ تعلیم و تربیت ی تلقی گردد و از یکنواخت سازی لباس متربّیان پرهیز گردد چرا که میزان قدرت انتخاب متربّیان بیانگر میزان موفقّیّت تعلیم و تربیت استو از سوی دیگر تنوع پوششی و لباسی بسان تنوع گلهای یک گلستان خواهد بود که مجال خستگی را از بین می برد و از برخی عوامل افسردگی جلو گیری می کند چرا که تنوع در آفرینش خود حکایتی دارد و از عوامل بی بدیل مطالعاتی و نشاط و سرور می باشد . و فرصت های بی نظیری را جهت نیل به سعادت حقیقی در اختیار انسان قرار می دهد .

کمال بارعی